December: tussen warmte, herinnering en gemis

De decemberdagen staan in het teken van familie, samenzijn, warmte en verbondenheid — maar voor velen ook van bezinning, verlies en herinneringen rond de feestdagen.

2025 is het eerste jaar dat ik de laatst overgeblevene ben van ons gezin. Dat voelt een beetje onwezenlijk. Een gevoel van eenzaamheid en ontheemd zijn. Geen wortels of vertakkingen die mij bij elkaar houden, mij vasthouden. De gedachte ‘er zit niemand meer op jou te wachten’ valt mij meermaals lastig en ik probeer deze om-te-denken naar; ‘geen knellende familiebanden meer’. Dat lukt soms, maar ik vind hem eigenlijk een beetje te kort door de bocht. Ik ontken niet dat onze familiebanden soms knelde en voor wrijving zorgden, maar er waren toch ook hele mooie hechte en waardenvolle periodes.

De laatste van ons gezin: leven zonder wortels

Tijdens de donkere decemberdagen van dit jaar, laat ik mijn cynisme even varen en vul mijn hoofd en hart met dierbare herinneringen, zoals zovelen doen in een periode van reflectie en gemis.

Allereerst het besef dat wij, vier zussen, het onderlinge contact nooit zijn verloren. Kijkend naar het gezin waar wij uit voortkomen mag dat en klein wonder heten. De warmte en gevoel van verbondenheid, zoals in deze decemberdagen wordt benadrukt, is ons niet met de paplepel ingegoten - onze familiegeschiedenis was complex en beladen. In tegendeel zou ik zeggen. Rond de feestdagen hing er thuis altijd een extra gespannen sfeer. Het alcoholgebruik van mijn vader ging in de decembermaand altijd in de ‘overdrive’ en ontaarde meermaals in geweld.

Vier zussen, één blijvende verbinding

Desondanks, of misschien wel dankzij (daar ben ik nog niet helemaal uit) wisten wij zussen in ons volwassen leven toch wel iets te maken van de feestdagen. De één wat meer dan de ander, dat wel, maar we vierden het altijd samen. In periodes dat er onderling wat minder contact was, waren ook verjaardagen een vast ijkpunt van ontmoeting, geen verplichting maar oprechte interesse. Momenten waarop je wist wij horen bij elkaar, wij hebben samen een verbinding, zelfs wanneer familiebanden onder druk staan.

Onze eigen manier van vieren

Zo denk ik vandaag terug aan de afgelopen eeuwwisseling. Mijn jongste zus en haar man die een uitbundig feest in hun riante huis organiseerde voor de familie. Het luxe diner van de beste traiteur wat werd opgediend en de ‘drankcode’ champagne die gold. Onze zeven kinderen die gezamenlijk in één grote slaapkamer sliepen op aangesleepte matrassen en luchtbedden en nog lang rondspookte na bedtijd. Het katerige maar melige ontbijt de dag erna, waar humor hoogtij vierde. Momenten van lichtheid die de schaduwkant van onze familiegeschiedenis vervaagde.

Haar afscheid, als jongste van ons vier, veranderde alles

Maar onvermijdelijk dringt nu ook de herinnering aan haar afscheid zich op. Omringt door al haar dierbaren zagen ook wij, de nog drie overgebleven zussen, hoe zij haar laatste adem uitblies en het leven uit haar gezicht wegdreef. Veel te jong, drie pubers achterlatend, is zij ons ontvallen. Een verlies dat zich juist tijdens de feestdagen extra laat voelen. In mijn afscheidswoorden op haar druk bezochte uitvaart, heb ik haar bedankt voor haar onbaatzuchtigheid. Voor haar onvoorwaardelijke hulp en steun, in de zwaarste tijd van mijn leven. De periode dat ik klem zat in Spanje met mijn tweejarige dochter. De reddingsboei die zij mij zonder aarzeling en liefdevol toewierp. ‘Kom maar naar ons toe’.

Familiebanden verbreken kan niet echt

Familie, je kiest ze niet, je zult het er mee moeten doen. Toch lees ik steeds vaker dat mensen met hun familie gebroken hebben. Althans, het contact hebben verbroken. Daar zijn vaak hele begrijpelijke redenen voor. Toch is het een illusie te denken dat je familie kunt uitwissen, hoe graag je dat ook zou willen en hoe helpend dat in veel gevallen ook mag zijn. Ook al denk je nooit meer aan de leden van jouw familie, ze blijven onderdeel van wie jij nu bent, onuitwisbaar.

Blijf op de hoogte van nieuwe blogs

Schrijf je hier in, dan mis je niks

Volg mij op de social